31 sierpnia w Poznaniu rozpocznie się XXI Światowy Kongres Międzynarodowej Unii Nauk Prehistorycznych i Protohistorycznych (UISPP), organizowany przez Biuro Organizacji Konferencji PPNT. W ceremonii otwarcia wydarzenia weźmie udział prof. Tomasz Goslar – wybitny fizyk z ponad 40-letnim doświadczeniem oraz kierownik Poznańskiego Laboratorium Radiowęglowego 14C, działającego na terenie Poznańskiego Parku Naukowo-Technologicznego Fundacji UAM.
Kongres potrwa do 4 września i zgromadzi badaczy z wielu krajów, zajmujących się archeologią, prehistorią i protohistorią. W programie znalazły się wykłady plenarne, sesje naukowe oraz prezentacje poświęcone nowym metodom badawczym i najnowszym ustaleniom dotyczącym przeszłości człowieka.
Jednym z wystąpień otwierających wydarzenie będzie wykład prof. Tomasza Goslara zatytułowany „Bayesian Analysis of 14C Dating Results as a Chronometric Tool in Archaeological Studies – Various Examples from Poznan Radiocarbon Laboratory”. Prelegent przedstawi możliwości wykorzystania analizy bayesowskiej do interpretacji wyników datowania radiowęglowego i budowania bardziej precyzyjnych chronologii archeologicznych.
Precyzyjniejsze spojrzenie na przeszłość
Datowanie radiowęglowe jest jedną z najważniejszych metod określania wieku materiałów pochodzenia organicznego. Umożliwia porządkowanie znalezisk w czasie oraz odtwarzanie kolejności wydarzeń i procesów zachodzących w przeszłości.
Sam wynik pomiaru nie zawsze wystarcza jednak do pełnego określenia chronologii badanego stanowiska. Dlatego coraz większe znaczenie ma analiza bayesowska, która pozwala łączyć dane radiowęglowe z dodatkowymi informacjami archeologicznymi, takimi jak układ warstw, kolejność faz osadniczych czy wzajemne relacje między znaleziskami.
Na tej podstawie powstają modele umożliwiające dokładniejsze określanie czasu trwania poszczególnych zjawisk oraz momentów ich rozpoczęcia i zakończenia. W swoim wystąpieniu prof. Tomasz Goslar zaprezentuje przykłady takich analiz, przygotowane na podstawie badań prowadzonych w Poznańskim Laboratorium Radiowęglowym.
Prof. Tomasz Goslar specjalizuje się w geochronologii oraz zastosowaniu naturalnych izotopów promieniotwórczych w rekonstrukcji zmian środowiskowych. Kierowane przez niego laboratorium prowadzi datowania na potrzeby archeologii, geologii i nauk o środowisku, współpracując z zespołami badawczymi z Polski i zagranicy.
Obecność prof. Tomasza Goslara w programie kongresu pozwoli zaprezentować międzynarodowemu środowisku naukowemu doświadczenia poznańskiego ośrodka oraz stosowane w nim metody interpretacji wyników.
Wykład odbędzie się 31 sierpnia 2026 roku o godz. 17:30 w Auli UAM w Poznaniu.
